印欧祖語
*kh₂eyd-
切る・断つ
to cut, to hew
英語での現れ方
- precisprecise・precision・precisely・precis
- cise / cisconcise・incisive・excise・incise・incision
- decisdecisive・decided・decision・deciding・indecisive
- cid / cidepesticide・genocide・homicide・germicide・suicide
- cisionincision・excision・concision・decision・circumcision
- scissscissors・scissor
- cementcement・cementum
- hithit・hitless・hitting・hitman・hitter
この語根は「鋭い道具で物質を切り分ける」という意味をもつとされ、ラテン語 caedō(切る)を経た cise / cis や cid / cide の形で多く現れる。precise(前もって切り分けた→正確な)、concise(切り詰めた→簡潔な)、incise(切り込む)、excise(切り取る)、decide(切り分けて決める)のように、接頭辞との組み合わせで意味が広がる。precision・precisely、incisive・incision、decision・decisive なども同じ系列に属する。
ラテン語の cide は「〜を切る・殺すもの」を表す語尾になり、homicide(人を殺すこと)、genocide(集団を殺すこと)、suicide(自分を殺すこと)、pesticide・germicide(害虫や微生物を殺す薬剤)のように現れる。sciss は scissors・scissor に見られ、cement は切り出した石を指したラテン語を経て cement・cementum に残る。ゲルマン語系では hit が hit・hitting・hitman のように現れ、chisel もこの「切る」系列に連なる語として挙げられる。
この語源をもつ英単語
- bactericidal殺菌性の
- bactericide殺菌剤
- caesura句切(くぎ)
- cement強化する・セメント
- cementitiousセメント性の
- cementumセメント質
- chisel
- chiseled彫りの深い
- circumcise割礼する
- circumcision包茎手術
- concise簡潔な
- concisely簡単に
- conciseness簡潔さ
- concision簡潔さ
- decide決める
- decided決定的な
- decidedly明確に
- deciding決定
- decision決断
- decisive決定的な
- decisively決定的に
- decisiveness決断力
- excise切り取る
- excision切除
- fratricide兄弟殺し
- fungicidal抗菌性の
- fungicide殺菌剤
- genocideジェノサイド
- germicide殺菌剤
- h
- hat
- herbicide除草剤
- hit当たる・ヒット
- hitless安打なしの
- hitman殺し屋
- hitter打者
- hitting打つこと
- homicidal殺人的な
- homicide殺人
- imprecise不正確な
- imprecisely不正確に
- imprecision不正確さ
- incision切開
- incisive鋭い
- incisively明確に
- incisor切歯
- indecisive優柔不断な
- indecisiveness優柔不断
- infanticide
- insecticide殺虫剤
- larvicide幼虫殺虫剤
- pesticide農薬
- precis要約
- précis
- precise正確な
- precisely正確に
- preciseness正確さ
- precision精密さ
- spermatocide精子殺し剤
- spermicidal精子殺しの
- spermicide殺精子剤
- suicidal自殺的な
- suicide自殺・自殺する
- tyrannicide暴君殺し
- undecided未決定の
- uxoricide妻殺し